പേശികളുടെ നന്നാക്കൽ, കോശ പ്രവർത്തനം, സംതൃപ്തി എന്നിവയ്ക്ക് പ്രോട്ടീൻ അത്യാവശ്യമാണെങ്കിലും ഉയർന്ന അളവിൽ സംസ്കരിച്ചതും ഷെൽഫ്-സ്റ്റേബിൾ ആയതുമായ ബാറുകൾ ഏറെ ആരോഗ്യകരമാണെന്നാണ് പലരും കരുതുന്നത്. പ്രോട്ടീൻ ബാറുകൾ പതിവായി കഴിക്കുമ്പോൾ ശരീരത്തിലുണ്ടാകുന്ന ചില മാറ്റങ്ങളെ കുറിച്ചാണ് ഇനി പറയുന്നത്.
വിശപ്പിനെ നിയന്ത്രിച്ചുനിർത്തുന്നതിൽ പ്രോട്ടീൻ വളരെ ഫലപ്രദമാണ്. വിശപ്പ് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഹോർമോണായ ‘ഗ്രെലിൻ’ (ghrelin)-ന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ ഇത് തടയുകയും, അതേസമയം വയറു നിറഞ്ഞതായി തലച്ചോറിന് സന്ദേശം നൽകുന്ന ‘പെപ്റ്റൈഡ് YY’ (PYY), ‘GLP-1’ എന്നിവയെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രോട്ടീൻ ബാറുകൾക്ക്, ഉച്ചസമയത്തുണ്ടാകുന്ന അമിതമായ വിശപ്പിനെ (cravings) ഫലപ്രദമായി തടയാനും വിശപ്പിനെ ക്രമീകരിക്കാനും സാധിക്കും.
പ്രോട്ടീൻ ബാറുകൾ – പ്രത്യേകിച്ച് എളുപ്പത്തിൽ പുളിക്കുന്ന (highly fermentable) നാരുകൾ അടങ്ങിയവ – ദിവസവും കഴിക്കുന്നത് ദഹനവ്യവസ്ഥയിലെ സാഹചര്യങ്ങളിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുകയും, അതുവഴി ഗ്യാസ് വർദ്ധിക്കുന്നതിനും വയറു വീർക്കുന്നതിനും കാരണമാവുകയും ചെയ്യാം. സോർബിറ്റോൾ (sorbitol) പോലുള്ള സംയുക്തങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ ദഹനവ്യവസ്ഥയിൽ നിന്ന് കാര്യമായി ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
പല പ്രോട്ടീൻ ബാറുകളും യഥാർത്ഥത്തിൽ മിഠായി ബാറുകളുടെ മറ്റൊരു രൂപം മാത്രമാണ്. സംസ്കരിച്ച പ്രോട്ടീനിന്റെ ചവർപ്പ് കലർന്ന രുചി മറയ്ക്കുന്നതിനായി ഒരു ബാറിൽ 20 മുതൽ 30 ഗ്രാം വരെ പഞ്ചസാര അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത് സാധാരണമാണ്. അമിതമായി പഞ്ചസാര അടങ്ങിയ ഇത്തരം ബാറുകൾ പതിവായി കഴിക്കുന്നത് രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാരയുടെ അളവ് പെട്ടെന്ന് കുതിച്ചുയരുന്നതിനും തുടർന്ന് അത് പെട്ടെന്ന് താഴുന്നതിനും കാരണമാകും. ഇത് ശരീരത്തിന് മുൻപത്തേതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ക്ഷീണം അനുഭവപ്പെടാൻ ഇടയാക്കുന്നു. സംസ്കരിച്ച പഞ്ചസാര അടങ്ങിയ ഭക്ഷണങ്ങൾ ദിവസവും കഴിക്കുന്നത് കാലക്രമേണ ശരീരത്തിലുടനീളം വീക്കം ഉണ്ടാകാനും ഇൻസുലിൻ പ്രതിരോധം (insulin resistance) വർദ്ധിക്കാനുമുള്ള സാധ്യത കൂട്ടുന്നു.
വലിപ്പം കുറവായതിനാൽ പ്രോട്ടീൻ ബാറുകളെ പലപ്പോഴും ലഘുഭക്ഷണമായാണ് കണക്കാക്കാറുള്ളത്. എന്നാൽ, ഇവയിൽ പലതിലും ഒരു തവണ കഴിക്കാനുള്ള അളവിൽ 300 മുതൽ 400 വരെ കലോറി അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ആരോഗ്യവാന്മാരായ മുതിർന്നവരിൽ ദിവസവും പ്രോട്ടീൻ ബാറുകൾ കഴിക്കുന്നതുമൂലമുണ്ടാകുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ വിലയിരുത്തി, ഊർജ്ജസാന്ദ്രതയേറിയ ഈ ബാറുകൾ ദിവസവും കഴിക്കുന്നത് ശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പിന്റെ അളവിൽ (body fat mass) അളക്കാവുന്നത്ര വർദ്ധനവിനും കാരണമാകുന്നതായി ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തി.
പ്രോട്ടീൻ ബാറുകൾ സൗകര്യപ്രദമായ ഒരു മാർഗ്ഗം മാത്രമാണ്; അവ സമീകൃതാഹാരത്തിന് പകരമാവില്ല. ദൈനംദിന പോഷകാഹാര ആവശ്യങ്ങൾക്ക് മുട്ട, പനീർ, മുളപ്പിച്ച ധാന്യങ്ങൾ, കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസം, ഗ്രീക്ക് യോഗർട്ട് തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിദത്തമായ ഭക്ഷണങ്ങളാണ് ഏറ്റവും ഉചിതം.
