ന്യൂഡൽഹി: അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരത്തിൽ അമേരിക്കൻ ഡോളറിനുള്ള അപ്രമാദിത്വം കുറയ്ക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ നിർണായക നീക്കത്തിന് ഇന്ത്യ. 2026-ൽ നടക്കുന്ന ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടിയിൽ സഖ്യരാജ്യങ്ങളുമായി ചേർന്ന് ‘ഡീ-ഡോളറൈസേഷൻ’ അഥവാ ഡോളർ ഇതര സാമ്പത്തിക ക്രമീകരണങ്ങൾ എന്ന വിഷയം ചർച്ചയ്ക്ക് വെക്കാനാണ് ഇന്ത്യയുടെ പദ്ധതി. അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിൻ്റെ മടങ്ങിവരവ് ചർച്ചയാകുന്ന ഘട്ടത്തിൽ ഈ നീക്കത്തിന് വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. അംഗരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ വ്യാപാരം നടത്തുമ്പോൾ ഡോളറിനെ ആശ്രയിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന പുതിയൊരു പേയ്മെൻ്റ് സംവിധാനം രൂപപ്പെടുത്തുകയാണ് ഈ ചർച്ചകളുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
നിലവിൽ ലോകത്തെ ഭൂരിഭാഗം വ്യാപാര ഇടപാടുകളും നടക്കുന്നത് ഡോളറിലാണ്. ഇത് അമേരിക്കയ്ക്ക് നൽകുന്ന സാമ്പത്തിക മുൻതൂക്കം ചെറുതല്ല. ബ്രിക്സ് രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ഉഭയകക്ഷി, ബഹുകക്ഷി ഇടപാടുകൾക്ക് ഡോളറിന് പകരം ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഒരു ബദൽ സംവിധാനം കണ്ടെത്താനാണ് ശ്രമം. ഇത് പൂർണ്ണമായും ഡോളറിനെ ഒഴിവാക്കുന്നതിന് വേണ്ടിയല്ല, മറിച്ച് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ചില ഇടപാടുകളിൽ ഡോളറിൻ്റെ ആവശ്യകത ഇല്ലാതാക്കാനാണ്. ഈ നീക്കം വിജയിച്ചാൽ, അത് ബ്രിക്സ് രാജ്യങ്ങൾക്ക് അവരുടെ സ്വന്തം കറൻസികളിൽ കൂടുതൽ വ്യാപാരം നടത്താൻ വഴിയൊരുക്കും.ഇന്ത്യയെ കൂടാതെ ബ്രസീൽ, റഷ്യ, ചൈന, ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ബ്രിക്സ് കൂട്ടായ്മയുടെ ഈ നീക്കം അമേരിക്കൻ ഡോളറിൻ്റെ ആഗോള മേധാവിത്വത്തിനുള്ള പരോക്ഷമായ വെല്ലുവിളിയായാണ് പലരും കാണുന്നത്.
സ്വന്തമായൊരു സാമ്പത്തിക ക്രമീകരണം വരുന്നതോടെ അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങളെയും സമ്മർദ്ദങ്ങളെയും ഒരു പരിധി വരെ മറികടക്കാൻ സഖ്യരാജ്യങ്ങൾക്ക് സാധിച്ചേക്കും. ഈ ആശയം എത്രത്തോളം പ്രായോഗികമാകുമെന്നോ ഏതൊക്കെ രാജ്യങ്ങൾ ഇതിന് പൂർണ്ണ പിന്തുണ നൽകുമെന്നോ വ്യക്തമല്ല. എങ്കിലും, 2026-ലെ ഉച്ചകോടിയിൽ ഈ വിഷയം ഗൗരവമായി ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്. ആഗോള സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ രംഗത്ത് ദൂരവ്യാപകമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള ഒരു സുപ്രധാന ചുവടുവെപ്പായാണ് ഇതിനെ നിരീക്ഷകർ കാണുന്നത്.
