വാഷിങ്ടൺ: ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർണായക വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നവർക്ക് 20 മില്യൺ ഡോളർ (ഏകദേശം 177 കോടി രൂപ) വരെ പാരിതോഷികം പ്രഖ്യാപിച്ച് അമേരിക്ക. വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നവർക്ക് പാരിതോഷികത്തിന് പുറമെ സുരക്ഷിതമായ മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റാനുള്ള അവസരവും നൽകുമെന്ന് യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിന്റെ ‘റിവാർഡ്സ് ഫോർ ജസ്റ്റിസ്’ പദ്ധതി അറിയിച്ചു.
ഇറാന്റെ ആണവകേന്ദ്രങ്ങൾ, ഉപകരണങ്ങൾ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ, ആണവപദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വസ്തുക്കളുടെ നീക്കം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങളാണ് അമേരിക്ക തേടുന്നത്. നവംബർ ആറിന് യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡും (CENTCOM) എക്സിലൂടെ പാരിതോഷിക പ്രഖ്യാപനം പങ്കുവച്ചിരുന്നു.
ആണവപദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർണായക വിവരങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവർക്ക് ഔദ്യോഗിക റിപ്പോർട്ടിങ് സംവിധാനത്തിലൂടെ വിവരങ്ങൾ കൈമാറാമെന്ന് റിവാർഡ്സ് ഫോർ ജസ്റ്റിസ് അറിയിച്ചു. ഇറാന്റെ ആണവ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തികളെക്കുറിച്ചും വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
ഇറാന്റെ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്താരാഷ്ട്ര ആശങ്കകൾ ശക്തമായ സാഹചര്യത്തിലാണ് അമേരിക്കയുടെ പുതിയ നീക്കം. അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ ഏജൻസിയുടെ (IAEA) 2025ലെ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം ഇറാൻ 60 ശതമാനം ശുദ്ധിയുള്ള യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരിക്കുന്നുണ്ട്. സാധാരണ സിവിലിയൻ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ അളവിനേക്കാൾ വളരെ ഉയർന്നതും ആണവായുധങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഏകദേശം 90 ശതമാനം സമ്പുഷ്ടീകരണ നിലവാരത്തോട് അടുത്തതുമാണിത്.
ആണവായുധങ്ങളില്ലാത്ത രാജ്യങ്ങളിൽ 60 ശതമാനം വരെ സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഏക രാജ്യം ഇറാനാണെന്നും അമേരിക്കയുടെ അറിയിപ്പിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഈ യുറേനിയം കൂടുതൽ സമ്പുഷ്ടീകരിച്ചാൽ നിരവധി ആണവായുധങ്ങൾ നിർമിക്കാൻ ആവശ്യമായ അളവിലെത്താമെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
IAEAയുടെ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതിൽ ഇറാൻ വീഴ്ച വരുത്തിയതായും അമേരിക്ക ആരോപിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി സെൻട്രിഫ്യൂജുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിർണായക ആണവഘടകങ്ങളുടെ ഉൽപ്പാദനവും ശേഖരവും സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി നിരീക്ഷിക്കാനുള്ള ഏജൻസിയുടെ ശേഷി നഷ്ടപ്പെട്ടതായും റിവാർഡ്സ് ഫോർ ജസ്റ്റിസ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാന ഉപകരണങ്ങളാണ് സെൻട്രിഫ്യൂജുകൾ.
ഇറാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നവർക്ക് പാരിതോഷികം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത് അമേരിക്കയുടെ ആദ്യ നീക്കമല്ല. 2019ൽ ഇറാന്റെ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സിന്റെ (IRGC) സാമ്പത്തിക ശൃംഖല തകർക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നവർക്ക് 15 മില്യൺ ഡോളർ വരെ അമേരിക്ക പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. 2024ൽ മുൻ ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് ജോൺ ബോൾട്ടനെ വധിക്കാൻ ഗൂഢാലോചന നടത്തിയെന്നാരോപിക്കപ്പെട്ട IRGC അംഗം ഷഹ്‌റാം പൗർസാഫിയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾക്കും 20 മില്യൺ ഡോളർ വരെ പാരിതോഷികം പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു.
അതേസമയം, 2025 ജൂൺ 21ന് ഇറാനിലെ ഫോർഡോ, നതാൻസ്, ഇസ്ഫഹാൻ ആണവകേന്ദ്രങ്ങൾക്കെതിരെ അമേരിക്ക ‘ഓപ്പറേഷൻ മിഡ്നൈറ്റ് ഹാമർ’ എന്ന പേരിൽ വ്യോമാക്രമണം നടത്തിയിരുന്നു. കേന്ദ്രങ്ങൾ പൂർണമായും തകർത്തുവെന്നായിരുന്നു അന്നത്തെ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ അവകാശവാദം.
എന്നാൽ, ആക്രമണത്തിൽ ആണവകേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് നാശനഷ്ടമുണ്ടായെന്നും ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതി ഏതാനും മാസങ്ങൾ പിന്നോട്ടുപോയെന്നുമായിരുന്നു പ്രാഥമിക യുഎസ് രഹസ്യാന്വേഷണ വിലയിരുത്തൽ. ആണവായുധങ്ങൾ നിർമിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയത്തിന്റെ ശേഖരം എവിടെയാണെന്ന കാര്യത്തിലും ആക്രമണത്തിന് ശേഷം വ്യക്തതയില്ലെന്ന് IAEAയും ആണവവിദഗ്ധരും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു.
ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതിയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരശേഖരണം ശക്തമാക്കുന്നതിനൊപ്പം രാജ്യത്തിന്റെ ആണവശേഷി സംബന്ധിച്ച നിരീക്ഷണവും സമ്മർദവും വർധിപ്പിക്കാനുള്ള അമേരിക്കയുടെ നീക്കമായാണ് പുതിയ പാരിതോഷിക പ്രഖ്യാപനം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
